Ông chủ cần gì ở người lao động?
Loài người đã bước sang thế kỷ 21 và chúng ta đang sống và làm việc trong thời đại có bốn đặc điểm nổi bật sau:
a) Mọi cái đều thay đổi rất nhanh, dù đó là bánh xà phòng, chiếc ô tô hay nghề nghiệp.
b) Thị trường là chiến trường: Có sự cạnh tranh khốc liệt giữa các sản phẩm hay dịch vụ cùng loại, ví dụ sự cạnh tranh giữa các hãng sản xuất dầu gội đầu, giữa các hãng điện tử...
c) Nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng lắm thách thức. Ví dụ ngày nay ai cũng có thể trở thành chủ doanh nghiệp, ai cũng có cơ hội làm ăn với nước ngoài nhưng để làm được những cái đó bạn phải giải quyết biết bao vấn đề phức tạp...
d) Hiệu lực của Luật Sở hữu trí tuệ ngày càng tăng, điều đó cho thấy việc bắt chước, làm hàng nhái, ăn cắp mẫu mã, sao in lậu... ngày càng khó khăn.
Để tồn tại bạn phải làm việc, dù đó là công việc chính trị, hành chính, kinh doanh, khoa học hay nghề tay chân, vì vậy cũng là người lao động. Ở thời đại ngày nay, với bốn đặc điểm nêu trên người lao động cần có những phẩm chất gì hay các ông chủ cần gì ở người lao động?
Nếu là phóng viên và bạn đặt câu hỏi trên để phỏng vấn các nhà tuyển dụng lao động, bạn tưởng tượng xem, sẽ nhận được những câu trả lời như thế nào? Rõ ràng đây là câu hỏi không thuộc loại dễ trả lời và một điều tự nhiên là bạn sẽ nhận được rất nhiều đáp án khác nhau. Khác nhau không những về các phẩm chất, tố chất của người lao động mà còn khác nhau ở việc xếp thứ bậc về độ quan trọng của người lao động cần có những phẩm chất, tố chất gì để đáp ứng được các yêu cầu của nhà tuyển dụng trong thời đại kinh tế thị trường cạnh tranh ác liệt như ngày nay.
Nếu biết khai thác thông tin của loài người (mạng internet toàn cầu) chúng ta có thể trả lời cho rất nhiều vấn đề khúc mắc, kể cả câu hỏi trên của chúng ta. Người Mỹ vốn được mạnh danh là thực dụng nhất thế giới và hiện nay Mỹ là nước có nền kinh tế hàng đầu, vì vậy yêu cầu của các nhà tuyển dụng Mỹ chắc chắn là cao và khắt khe bậc nhất thế giới. Để chuẩn bị cho thiên niên kỷ mới, Bộ Lao động Mỹ đã rất coi trọng hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các công ty nên đã ký hợp đồng với Ủy ban Đào tạo và Phát triển Mỹ về việc nghiên cứu và đề ra cho được những kỹ năng mới mà người lao động Mỹ cần có ở thế kỷ 21. Sau đây là 13 kỹ năng đó:
1. Kỹ năng tư duy sáng tao: Do công việc ngày càng phức tạp đòi hỏi sự linh hoạt hơn của người lao động nên các giải pháp mà người lao động đưa ra cũng phải có khả năng sáng tạo hơn.
2. Kỹ năng đặt mục tiêu (tạo động cơ): Người lao động cần có khả năng đặt ra các mục tiêu và kiên trì theo đuổi để đạt cho được các mục tiêu đó.
3. Kỹ năng giao tiếp - ứng xử: Người lao động phải có kỹ năng giao tiếp ứng xử tốt với các nhà cung cấp, đồng nghiệp và khách hàng. Đây là điều tối thiểu đối với nghề nghiệp tương lai.
4. Kỹ năng lãnh đạo: Người lao động phải có kỹ năng này vì sẽ được yêu cầu đảm nhiệm trách nhiệm cao hơn và phải chỉ huy được các đồng nghiệp khi cần thiết.
5. Kỹ năng tự học: Người lao động cần biết cách tự học để có thể thu được những thông tin cũng như kỹ năng mới và có khả năng áp dụng các thông tin và kỹ năng vào công việc của mình.
6. Kỹ năng lắng nghe: Kỹ năng lắng nghe tốt sẽ giúp người lao động hiểu được những mối quan tâm của đồng nghiệp, nhà cung cấp và của khách hàng, học được ở họ nhiều cái hay để phục vụ cho công việc.
7. Kỹ năng thương lượng: Người lao động cần phải có kỹ năng đạt được sự nhất trí thông qua quá trình “cho và nhận”.
8. Kỹ năng thuyết trình, thuyết phục: Người lao động phải có khả năng giải đáp rõ ràng các thắc mắc của đồng nghiệp, nhà cung cấp cũng như khách hàng.
9. Kỹ năng đảm bảo tính hiệu quả của tổ chức (công ty): Người lao động phải hiểu rõ cách đạt được những mục tiêu kinh doanh của công ty và phải biết công việc của chính họ góp phần như thế nào vào việc đạt được những mục tiêu đó.
10. Kỹ năng giải quyết vấn đề: Những hình thức tổ chức công việc mới sẽ đồng nghĩa với việc mọi người lao động đều sẽ được yêu cầu giải quyết các vấn đề và tìm ra những giải pháp thích hợp.
11. Kỹ năng phát triển cá nhân (công việc): Người lao động có ích nhất là người hiểu rằng họ cần phải hoàn thiện trong công việc của mình, liên tục phấn đấu vươn lên.
12. Lòng tự tôn: Các nhà quản lý cho biết rằng họ luôn muốn lựa chọn những người lao động tự hào về mình cũng như những khả năng của bản thân.
13. Kỹ năng làm việc theo nhóm: Làm việc tập thể đồng nghĩa với việc người lao động phải biết cách phân chia công việc một cách công bằng và hiệu quả, đồng thời phải phối hợp với nhau để đạt được những mục tiêu của nhóm.
Như vậy, các nhà tuyển dụng Mỹ cần ở người lao động 13 kỹ năng và theo họ, kỹ năng tư duy sáng tạo là kỹ năng số 1. Vậy kỹ năng tư duy sáng tạo là gì mà giới chủ Mỹ lại cho là quan trọng nhất? Ở Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế hiện nay, khi mà năng lực cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ có ý nghĩa sống còn đối với mọi doanh nghiệp thì những người lao động Việt Nam cần có các kỹ năng gì và trong các kỹ năng đó kỹ năng nào là quan trọng nhất? Đây là những vấn đề mà người lao động và các nhà tuyển dụng cần quan tâm.
Thay cho lời kết, xin trích một câu nói về sáng tạo: “Để tìm lời giải trong trường học, chúng ta cần kiến thức; để tìm lời giải trong cuộc sống, chúng ta cần sáng tạo”.