Tại Dak Lak, cà phê là loại cây trồng chủ lực và đạt hiệu quả kinh tế cao trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Với bề dày truyền thống hơn 70 năm hình thành và phát triển, đến khi chia tách tỉnh vào đầu năm 2004 Dak Lak còn 166 ngàn ha với sản lượng khoảng 300 ngàn tấn nhân/năm và là tỉnh luôn chiếm tỷ trọng cao nhất nước về diện tích canh tác cũng như sản lượng cà phê thu hoạch.
Do các điều kiện đặc thù về tự nhiên, con người, quy trình sản xuất và chế biến, cà phê nhân Dak Lak từ lâu đã trở thành một loại nông sản được ưa chuộng trên thị trường cà phê trong nước và quốc tế. Trong đó, cà phê Robusta Buôn Ma Thuột với các đặc điểm nổi trội về chất lượng đã trở thành một biểu tượng và là niềm tự hào của Buôn Ma Thuột nói riêng và Dak Lak nói chung. Vào tháng 10/2005 cà phê nhân Robusta Buôn Ma Thuột đã được Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ cấp đăng bạ tên gọi xuất xứ hàng hoá “Cà phê Buôn Ma thuột”.
Với các lợi thế rất lớn về sản lượng và chất lượng của quả cà phê từ sản xuất nông nghiệp như đã nêu trên, ngành chế biến cà phê Dak Lak có điều kiện thuận lợi về mặt nguyên liệu để phát triển. Tuy nhiên, từ trước đến nay do nhiều nguyên nhân Dak Lak vẫn xuất khẩu sản phẩm ở dạng cà phê nhân xô; các sản phẩm chế biến như: cà phê bột, cà phê hoà tan… chiếm tỷ trọng rất ít (chưa đến 5% tổng sản lượng thu hoạch hàng năm) trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm này của thị trường quốc tế và trong nước là rất lớn và giá trị sản phẩm cao hơn nhiều so với cà phê nhân xô. Trong các dòng sản phẩm cà phê chế biến hiện có thì cà phê hoà tan là một loại sản phẩm mang lại giá trị gia tăng cao (thông thường nếu tổ chức sản xuất tốt có thể tăng 45% giá trị so với tiêu thụ cà phê nhân). Do vậy trong thời gian tới, việc đầu tư công nghệ vào lĩnh vực sản xuất sản phẩm cà phê hoà tan trên địa bàn tỉnh sẽ là một hướng đi đạt hiệu quả cao đối với các doanh nghiệp sản xuất chế biến cà phê nói riêng cũng như nền kinh tế của tỉnh nói chung.
Do các yêu cầu cao về trình độ tổ chức sản xuất, khả năng tài chính và trong bối cảnh thị trường của cà phê hoà tan quốc tế đang bị các tập đoàn sản xuất nổi tiếng như: Anh, Hà lan, Đức, Ý chi phối. Tại nước ta đến nay chỉ mới có 3 doanh nghiệp đầu tư sản xuất cà phê hoà tan gồm: Nestlé Việt nam, Vinacafe Biên hoà và Công ty TNHH An thái (Dak Lak), với công suất khoảng 3.500 tấn sản phẩm/năm.
Cà phê hoà tan 100% nguyên chất, dạng bột là nguyên liệu cần thiết cho nhiều dòng sản phẩm, trong đó phải kể đến các loại bánh kẹo, thực phẩm, rượu, sửa cà phê... Cà phê hoà tan “3 in 1” và “4 in 1”... đang khá thông dụng trên thị trường. Để sản xuất được 1 kg cà phê bột hoà ta cần từ 3 - 3,2kg nguyên liệu cà phê nhân và giá bán biến động từ 4 - 4,8 USD/kg. Như vậy, giá trị của cà phê hoà tan sẽ được tăng cao và thị trường cũng đang cần với nhu cầu khá lớn, đặc biệt cà phê hoà tan có nguồn gốc từ cà phê Buôn Ma Thuột. Tại Dak Lak, Công ty TNHH An Thái (sau đây gọi tắt là Công ty) là đơn vị sản xuất cà phê bột hoà tan đầu tiên, với công suất 500 tấn sản phẩm/năm và dự kiến mở rộng quy mô trong những năm tới, đạt khoảng 1.500 tấn sản phẩm/năm. Sản phẩm cà phê của Công ty được các đơn vị nhập khẩu cà phê trong nước đặt mua khoảng 80%, xuất sang một số nước như Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan... và được khách hàng chấp nhận.
Theo thông tin từ Giám đốc Công ty, giá thành cà phê hoà tan có khả năng cạnh tranh cao, giảm khoảng 20% so với giá thành sản phẩm của các công ty khác nhưng chất lượng cao hơn sản phẩm cùng loại của Indonexia. Để đạt được kết quả này, vừa qua Công ty đã thực hiện các biện pháp đồng bộ để khắc phục các khó khăn về tài chính, tổ chức sản xuất của doanh nghiệp, đảm bảo khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường quốc tế và trong nước qua việc nghiên cứu lựa chon áp dụng một dạng công nghệ sản xuất cà phê hoà tan đạt hiệu quả tại Công ty. Công nghệ này thuộc bản quyền của một tập đoàn công nghệ Ý; việc chuyển giao thực hiện theo phương thức tập đoàn này cung cấp các thiết bị, phụ tùng quan trọng trong dây chuyền trang thiết bị. Các thiết bị và phụ kiện còn lại được chế tạo tại các nhà máy cơ khí trong nước theo thiết kế của tập đoàn cung cấp công nghệ và độc quyền. Nhờ đó, dây chuyền thiết bị sản xuất cà phê hoà tan đang sử dụng tại Công ty có các ưu điểm so với các dây chuyền thiết bị toàn bộ nhập từ nước ngoài như sau:
- Về chất lượng sản phẩm: đảm bảo đạt chỉ tiêu về độ xốp, màu sắc, hương vị, độ tan theo yêu cầu của thị trường quốc tế và trong nước.
- Hiệu suất: hiệu suất thu hồi sản phẩm cao so với hiệu suất của các dây chuyền thiết bị nhập khẩu toàn bộ.
- Giá thành: Giá thành sản xuất thấp hơn so với sử dụng dây chuyền thiết bị nhập khẩu toàn bộ. Xuất phát từ nguyên nhân cơ bản là chi phí đầu tư thiết bị giảm xấp xỉ 40%.
- Độ bền của dây chuyền thiết bị: chưa có kết luận chính xác vì mới đưa vào sản xuất nhưng theo đánh giá ban đầu yếu tố này không thua kém so với dây chuyên thiết bị nhập khẩu toàn bộ.
Về mỹ quan công nghệ dây chuyền: yếu tố này không bằng dây chuyền thiết bị nhập khẩu toàn bộ.
Ngoài ra, dây chuyền thiết bị chế biến cà phê hoà tan này còn phù hợp với trình độ tổ chức sản xuất của Công ty (yếu tố này cũng có khả năng phù hợp với các doanh nghiệp khác của Việt nam).
Với các đặc điểm của dây chuyền công nghệ chế biến cà phê hoà tan nêu trên, ngay sau khi đưa vào sản xuất, sản phẩm cà phê hoà tan của Công ty từng bước xâm nhập được vào thị trường tiêu thụ trong nước và quốc tế. Cà phê hoà tan là định hướng chiến lược sản phẩm của Công ty và cũng chính là nền tảng sản xuất được Công ty lựa chọn làm tiền đề cho việc phát triển một ngành hàng mới, hiệu quả tại Dak Lak. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ độc quyền, đòi hỏi trình độ quản lý, lựa chọn công nghệ và vốn đầu tư lớn, các nhà sản xuất khi bước vào lĩnh vực này cần phải có khả năng nhất định để làm chủ công nghệ, biết tận dụng hợp lý công nghệ độc quyền và thiết bị trong nước để giảm được giá thành, tăng khả năng cạnh tranh. “Cà phê hoà tan” sẽ là sản phẩm có nhiều hứa hẹn. Với tiềm năng của Dak Lak, với khả năng của các nhà đầu tư, nếu chọn được chiến lược sản phẩm và có bước đi thích hợp sẽ tạo thêm nhiều sản phẩm từ cà phê nhân, trong đó cà phê hoà tan là một trong những hướng đầu tư lựa chọn có hiệu quả.