Nguyễn Bình Thiên
Trung tâm Khuyến công & Tư vấn PTCN
Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột (tên tiếng Anh: Buon ma thuot coffee exchange center, viết tắt: BCEC) là đơn vị có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản để giao dịch trong lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ. Trụ sở Trung tâm đặt tại km5, quốc lộ 14 thuộc địa phận phường Tân An, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Dak Lak. Theo kế hoạch, sau tết Đinh Hợi (2007) Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột sẽ được đưa vào vận hành. Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột là đầu mối giao dịch cà phê của vùng Tây Nguyên và cả nước tiến đến mở rộng sang một số mặt hàng nông sản khác. Việc thành lập Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột được xem là một bước đột phá vào phương thức kinh doanh cà phê tại Việt Nam nói chung và Dak Lak nói riêng, là đầu mối để mọi đối tượng giao dịch, từ người trồng cà phê đến doanh nghiệp, nhà khoa học... có thể đến nghiên cứu thị trường, ký kết hợp đồng kinh doanh, mua bán như một số trung tâm giao dịch khác của các nước trên thế giới.
Trung tâm có hai hạng mục công trình chính là trụ sở làm việc, hệ thống kho và nhà máy chế biến. Các tổ chức, cá nhân giao dịch có thể gửi hàng tại kho và sử dụng hàng này thế chấp để vay tín dụng tại ngân hàng. Ngân hàng Đầu tư và Phát triển là đơn vị được ủy thác cung cấp dịch vụ tín dụng tại Trung tâm.
Hoạt động giao dịch tại Trung tâm chủ yếu là tổ chức các phiên bán đấu giá tập trung và công khai sản phẩm cà phê. Hai loại cà phê là Arabica và Robusta là những sản phẩm chính đăng ký tham gia giao dịch tại Trung tâm. Mỗi loại cà phê được phân thành 6 thứ hạng từ hạng đặc biệt đến hạng 5 và loại cà phê nhân xô (hỗn hợp). Sản phẩm cà phê đăng ký giao dịch tại Trung tâm phải đáp ứng yêu cầu về phẩm cấp theo quy định TCVN 4139/2001 (Tiêu chuẩn Việt Nam 4139/2001) của Chính phủ. Giai đoạn đầu áp dụng hình thức đấu giá bình thường để rút kinh nghiệm. Giai đoạn tiếp theo là đấu giá theo quy chế, tiến tới tin học hóa hoạt động này. Cafecontrol là đơn vị ủy thác tại Trung tâm đảm nhiệm việc kiểm định chất lượng hàng hóa, giúp cho khách hàng xác định đúng phẩm cấp và giá cả mặt hàng cần mua. Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột ra đời sẽ chuyên nghiệp hóa hoạt động mua bán, xuất khẩu cà phê của Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng của cà phê Việt Nam xuất khẩu và bảo vệ lợi ích của người trồng cà phê.
Trung tâm thực hiện giao dịch bằng hệ thống điện tử tự động, nói cách khác là giao dịch bằng hệ thống thương mại điện tử. Mạng LAN và mạng WAN được ứng dụng một cách triệt để tại Trung tâm này. Khách hàng có thể giao dịch trực tiếp tại Trung tâm hoặc qua mạng internet. Thời gian giao dịch tại Trung tâm là 5 phiên/tuần từ 19h30 đến 21h00 (theo giờ giao dịch của thị trường Luân Đôn). Trung tâm phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam để cập nhật thông tin liên quan đến cà phê như diện tích, năng suất, sản lượng, chất lượng, giá cả, cung cầu... trên thế giới và trong nước đến khách hàng giúp cho khách hàng có sự lựa chọn phù hợp mà không bị ép cấp, ép giá như đã từng xảy ra trong thời gian qua.
Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột là mô hình đầu tiên của khu vực Tây Nguyên cũng như trong cả nước nên hoạt động được tiến hành từng bước theo phương châm vừa làm vừa học, qua thực tế kiểm định để rút kinh nghiệm cho các bước tiếp theo.
Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột ra đời có sự ủng hộ, giúp đỡ tích cực của Ủy ban nhân dân tỉnh Dak Lak, Bộ Thương mại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và một số Bộ, ngành ở Trung ương và địa phương. Tuy nhiên, để đạt được kết quả như hôm nay, Sở Thương mại và Du lịch Dak Lak (đơn vị trực tiếp thực hiện đề án) đã vượt qua vô vàn khó khăn, trong đó những khó khăn nổi bật nhất là chưa có mô hình kinh doanh tương tự ở trong nước để học tập, không có tài liệu chính thức để tham khảo mà tự tìm tài liệu từ nhiều nguồn, kể cả tìm trên internet. Mong rằng các Bộ, ngành ở Trung ương tích cực giúp đỡ hơn nữa để Trung tâm có điều kiện hoạt động tốt hơn.
Sự ra đời của Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột sẽ giúp cho các doanh nghiệp và nông dân tiếp cận với phương thức giao dịch kinh doanh phù hợp với xu thế hội nhập, đồng thời cũng là bước tập dượt để tiến tới thành lập ở giao dịch hàng hóa. Hy vọng khi đưa Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột vào hoạt động sẽ tạo ra một thị trường giao dịch năng động cho ngành cà phê Việt Nam, góp phần đưa ngành cà phê Việt Nam phát triển ổn định và bền vững trong những năm tiếp theo.