Bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá hiện không có thuốc đặc trị. Bệnh được lây truyền do rầy nâu, nên để hạn chế bệnh hiệu quả nhất là dùng giống kháng rầy hoặc diệt rầy nâu không cho tấn công cây lúa. Nhưng việc diệt rầy nâu tuyệt đối không phải đơn giản dễ thực hiện, do cơ cấu giống lúa hiện nay đa số là các giống nhiễm rầy nhẹ đến nặng. Giống kháng rầy tốt thì chưa có để đáp ứng kịp thời cho bà con nông dân.

Trước tình hình bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá lúa bộc phát như hiện nay, bà con nông dân có thể áp dụng một số giải pháp sau để hạn chế sự bộc phát bệnh:

- Chọn giống kháng rầy nâu tương đối khá đến tốt. Các giống nhiễm bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá nặng là OM 1723 (AG 24), L274, OM 2519

-  Không lấy lúa giống từ ruộng vụ trước bị bệnh vàng lùn nhiều. Lúa từ ruộng nầy có nhiều hạt không no đầy làm cho cây lúa sau nầy không khoẻ, chống chịu với các loại bệnh kém.

-  Chọn lúa giống từ cấp xác nhận trở lên.

-  Vệ sinh đồng ruộng thật kỹ trước khi xuống giống.

-  Xử lý giống lúa khi ngâm ủ bằng thuốc có khả năng khống chế bù lạch và rầy nâu giai đoạn đầu như Oshin, Regent, Admire... Nhằm hạn chế tối đa việc rầy nâu tấn công cây lúa khi còn quá nhỏ, đây là giai đoạn cây lúa mẫn cảm nhất với bệnh.

-  Sạ thưa, mật độ sạ 80 – 120 kg/ha, tốt nhất là kéo hàng. Đối với lúa cấy, nên làm mạ trong nhà lưới hay mạ sân để dễ kiểm soát rầy.

-  Bón phân cân đối, chăm sóc cho cây lúa luôn luôn khoẻ, giúp tăng khả năng chịu đựng của cây lúa hạn chế bộc phát bệnh ra bên ngoài khi virus tấn công.

-  Hạn chế tối đa phun thuốc trừ sâu quá sớm để bảo tồn thiên địch. Khi có sâu cắn lá giai đoạn đầu với mật số thấp thì không nên phun thuốc, giai đoạn này cây lúa có khả năng tự bù trừ và phục hồi lại.

-  Trong điều kiện áp lực bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá cao, khi phát hiện ruộng có rầy nâu 1-2 con/tép  thì phun thuốc từ rầy ngay.

-  Khi phát hiện bệnh xuất hiện mật số thấp thì nhổ cây bị bệnh tiêu hủy.

-  Qua thực tế cho thấy ruộng xuất hiện bệnh ở mức độ còn nhẹ thì tăng cường phun phân bón lá như Super Humate, K-Humate, Risopla II,... đồng thời kết hợp bón phân Risopla V ở gốc, giúp bộ rễ lúa phát triển tốt hơn, tăng cường khả chống chịu, làm hạn chế phát triển bệnh và cây lúa có thể trổ được.

-  Không nên để lúa gốc và dọn sạch gốc lúa để cắt đứt nguồn lưu truyền cho vụ sau. Khi ruộng bị truyền bệnh trể, giai đoạn lúa lớn thì bệnh không thể hiện ra bên ngoài, nhưng khi để lúa gốc thì bệnh bắt đầu thể hiện rõ và rất nặng.

Ks. Tôn Hồng Tân

Trưởng Trạm Khuyến nông Tân Châu

Sở NNPTNT An Giang